In de winter is een relatieve luchtvochtigheid van 40 tot 60 procent ideaal in huis, bij een kamertemperatuur van ongeveer 20 graden. Zit je structureel onder de 40 procent, dan is de lucht te droog; boven de 60 procent neemt het risico op condens en schimmel toe.
Waarom de winter zo'n probleem is
Koude buitenlucht bevat weinig vocht. Als die lucht naar binnen komt en wordt verwarmd tot 20 graden, daalt de relatieve luchtvochtigheid sterk. Een buitenlucht van 5 graden en 80 procent vochtigheid geeft na opwarmen tot 20 graden nog maar een vochtigheid van ongeveer 30 procent. Dat voelt droog aan: je krijgt sneller droge ogen, een kriebelende keel en een droge huid, en houten vloeren en meubels kunnen gaan kieren.
Meten is weten
Je kunt het natuurlijk niet voelen, dus koop een hygrometer. Die kost vaak maar enkele euro's en geeft temperatuur en vochtigheid tegelijk weer. Zet hem in de woonkamer en slaapkamer op borsthoogte, niet vlak naast een radiator of raam. Kijk een paar dagen hoe de waarden schommelen, bijvoorbeeld 's ochtends na het douchen en 's avonds na het koken.
Waarom de grens op 60 procent ligt
Bij 20 graden en 50 procent luchtvochtigheid ontstaat condens op oppervlakken die kouder zijn dan ongeveer 9 graden. Dat is meestal een koude buitenmuur of enkel glas. Bij 60 procent ligt dat punt al op 12 graden, en dat komt veel vaker voor in een gewone woning. Schimmel krijgt daardoor meer kans. Hoe je daarmee omgaat, lees je ook in het artikel over wat je doet bij vochtige muren.
Wat doe je als de lucht te droog is?
Zit je onder de 40 procent, dan helpen een paar eenvoudige maatregelen. Zet een schaal water op de verwarming of hang een natte doek in de kamer, al is het effect beperkt. Kamerplanten zoals een vredeslelie of een Ficus verdampen vocht via hun bladeren. Ook wasgoed dat je binnen laat drogen geeft vocht af aan de lucht, maar zorg dan wel voor ventilatie.
Wil je het structureel oplossen, dan is een luchtbevochtiger een mogelijkheid. Kies een model met een ingebouwde hygrostaat, zodat het apparaat stopt bij 50 procent en je niet te ver doorslaat. Maak hem elke week schoon, want in stilstaand water groeien bacteriën en schimmels die je anders door de kamer blaast.
En als de lucht juist te vochtig is?
Dan is ventileren de belangrijkste oplossing. Zet na het douchen en koken een raam of de afzuiging open, en lucht de woonkamer en slaapkamer dagelijks 5 tot 10 minuten door met een raam wijd open in plaats van op kiepstand. Dat verloopt sneller en je verliest minder warmte dan met een raam dat de hele dag op een kier staat.
Voor wie in een slaapkamer met vochtproblemen woont, is het nuttig om te lezen hoe je schimmel in de slaapkamer voorkomt. Ook een kleine ontvochtiger kan helpen in een kamer die veel last heeft van condens, maar dat is een dure oplossing die je pas inzet als ventileren niet genoeg blijkt.
Zo houd je het in balans
Verwarm de kamers waarin je woont op 19 tot 20 graden en houd slaapkamers rond 16 graden. Een warm genoeg huis is meestal beter te beheersen dan een koud huis met veel vocht. Lees je hygrometer een paar keer per week af, en pas ventilatie of bevochtiging aan op wat je ziet. Binnen een paar weken heb je door welke gewoonten jouw woning in balans houden.
