Kunststof is in veel sectoren uitgegroeid tot een vanzelfsprekende keuze voor toepassingen waar vroeger metaal of hout werd gebruikt. De combinatie van een laag gewicht, corrosiebestendigheid en goede bewerkbaarheid maakt het materiaal geschikt voor uiteenlopende doeleinden, van technische constructies tot beschermende behuizingen. Twee veelgebruikte productcategorieën binnen de kunststofverwerking zijn accubakken en kunststof platen. Hieronder een overzicht van de functie, materialen en aandachtspunten bij beide.
Accubakken: bescherming en veiligheid
Een accubak is een behuizing waarin een of meerdere accu's worden geplaatst om ze te beschermen tegen externe invloeden en tegelijkertijd de omgeving te beschermen tegen lekkages. Accu's, en dan in het bijzonder loodzuuraccu's, bevatten elektrolyt op basis van zwavelzuur. Bij beschadiging, lekkage of overlading kan dit zuur vrijkomen, met corrosie of materiaalschade als gevolg. Een accubak vangt vrijgekomen vloeistof op voordat deze omliggende constructies of bedrading kan aantasten.
Kunststof is voor deze toepassing een geschikt materiaal omdat het van nature bestand is tegen zuren en niet roest. Polyethyleen (HDPE) en polypropyleen (PP) worden hiervoor het meest gebruikt. Beide materialen zijn chemisch resistent, slag- en stootvast en eenvoudig te reinigen. In de scheepvaart en de campermarkt is dit met name relevant, omdat daar vaak sprake is van vochtige of zoute omstandigheden waarin metalen accubakken op termijn zouden corroderen.
In transporttoepassingen, zoals vrachtwagens en caravans, speelt naast bescherming ook bevestiging een rol. Een accubak moet de accu stevig op zijn plaats houden bij trillingen en plotselinge bewegingen. Veel bakken zijn daarom voorzien van bevestigingsogen, een afsluitbaar deksel of een spanband. Bij industriële installaties zijn de bakken vaak groter uitgevoerd, soms met meerdere compartimenten voor accu's die in serie of parallel zijn geschakeld.
Bij de keuze van een accubak zijn drie zaken bepalend: de afmetingen van de accu zelf (lengte, breedte, hoogte, inclusief polen en eventuele kabeltule), de chemische compatibiliteit van het kunststof met het elektrolyt, en de regelgeving die op het gebruik van toepassing is. Voor de pleziervaart bestaan bijvoorbeeld voorschriften in de ISO 10133 en ISO 13297, die eisen stellen aan elektrische installaties aan boord en daarmee indirect ook aan de accuhuisvesting.
Kunststof platen: materialen en bewerking
Een kunststof plaat vormt het uitgangsmateriaal voor een enorme verscheidenheid aan producten en constructies. Ze worden geproduceerd in diktes variërend van enkele millimeters tot enkele centimeters, en in standaard plaatformaten die door fabrikanten worden gehanteerd. De keuze voor een specifiek type kunststof hangt sterk af van de gewenste eigenschappen.
HDPE (hogedichtheidpolyethyleen) is een veelgebruikte allrounder. Het is taai, slijtvast en heeft een laag wateropnamevermogen, waardoor het geschikt is voor toepassingen waar regelmatig contact met water of vocht is, zoals walbeschoeiing, boothuiden of speeltoestellen.
PP (polypropyleen) lijkt op HDPE maar verdraagt hogere temperaturen en is chemisch nog wat resistenter. Het wordt vaak gebruikt voor tanks, leidingwerk en industriële toepassingen waar agressieve stoffen aanwezig zijn.
PVC blijft populair in de bouw en constructie vanwege de stijfheid en goede lijmbaarheid. Plexiglas (PMMA) en polycarbonaat (PC) zijn transparante kunststoffen die in plaats van glas worden gebruikt, waarbij polycarbonaat aanzienlijk slagvaster is en plexiglas een hogere krasvastheid en optische helderheid heeft.
Een belangrijk voordeel van kunststof platen is dat ze met conventionele bewerkingstechnieken te verwerken zijn. Zagen, frezen en boren kan met aangepaste hout- of metaalbewerkingsmachines. Daarnaast laten de meeste thermoplasten zich verwarmen en buigen, of door middel van warmtelassen of lijmen onderling verbinden. Hierdoor zijn naadloze constructies mogelijk, bijvoorbeeld bij het maken van tanks, behuizingen of opvangbakken.
Niet alle kunststoffen zijn UV-bestendig in hun ruwe vorm. Voor toepassingen in de buitenlucht worden meestal platen gebruikt waar UV-stabilisatoren aan zijn toegevoegd, te herkennen aan een aanduiding zoals "UV-gestabiliseerd" of een specifieke kleurcode bij de leverancier. Zonder die stabilisatie kan kunststof onder invloed van zonlicht na verloop van tijd verbrossen of verkleuren.
Aandachtspunten bij aanschaf
Wie kunststof producten aanschaft, doet er goed aan om vooraf de toepassing scherp te formuleren. Belangrijke vragen zijn: welke chemische stoffen komen in contact met het materiaal, welke temperaturen treden op tijdens gebruik, is UV-blootstelling aan de orde, en welke mechanische belastingen moeten worden opgevangen. Op basis daarvan kan een passend materiaal en de juiste plaatdikte worden gekozen. Bij twijfel zijn materiaalveiligheidsbladen (SDS) en chemische compatibiliteitstabellen van fabrikanten een goed startpunt.
